Trong bóng đêm mịt mùng , nếu một ngọn nến , hai ngọn nến và hàng ngàn ngọn nến được đốt lên , bóng đêm hãi hùng của cô đơn , ích kỷ sẽ lùi xa..và mọi người sẽ xích lại gần nhau hơn....

Tuesday, October 25, 2005

HÔM NAY NGƯờI GIÁO DÂN MUốN NGHE GIảNG THế NÀO.(chungnhanduckito)

Nhân Bài CHA GIẢNG HAY, CHA GIẢNG DỞ của Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb. trên VietCatholic News ngày 14/09/2000, và Bài Giảng cho người thời nay của L.m. An-rê Đỗ xuân Quế o.p. trên VietCatholic News ngày 24/09/2005.

Chúng tôi không đề cập những vấn đề kỹ thuật cho một bài giảng như LM Đỗ Xuân Quế phân tích, hay khía cạnh chú trọng nhiều về người nghe hơn người giảng của LM Nhân Tài, một phần dựa trên kinh nghiệm và những bài học về giáo huấn giảng thuyết trong chủng viện, hay theo kinh điển. Thiết tưởng chúng tôi chỉ nghĩ tới khía cạnh có người giảng thì có người nghe, và để cho người ta nghe được. Chúng tôi muốn phản ảnh những ước vọng và cảm nghĩ thiết thực của người nghe, ít là theo ước vọng và suy tư cá nhân, nếu không tiêu biểu cho một tập thể giáo dân cụ thể, như sau.

I. Từ bố cục bài viết cô đọng của người giảng viết

(1) CHA GIẢNG HAY, CHA GIẢNG DỞ Lm Giuse Maria Nhân Tài csjb

Không rõ bố cục

(2) Giảng cho người thời nay Lm Anrê Đỗ Xuân Quế OP

Bố Cục

1. Những khó khăn

1,1 Khó hiểu và đòi hỏi

1,2 Trừu tượng

2. Những trở ngại trong việc phục vụ và lắng nghe lời Chúa

2,1 Trở ngại trong việc phục vụ

2,1,1 Người ta không muốn nghe

2,1,3 Nội dung trừu tượng khó hiểu

2.2 Những trở ngại trong việc đón nghe

2,2,2 Giảng dài, lối giảng quá quen

2,2,4 Thiếu người thích nghe

2,2,5 Tình trạng phân tán

II. Đến Những Thao Thức Thực Tế Của Người Nghe Đọc

Là giáo dân, chúng tôi nghe nhiều lần các linh mục giảng trong các thánh đường và những buổi sinh hoạt hội họp của các đoàn thể, nhưng có lẽ ít khi chúng tôi nói đến hôm nay chúng tôi muốn nghe giảng các linh mục như thế nào.

Nói Gì, Nghe Gì:

Đương nhiên ai cũng hiểu là nghe giảng, nhưng thực sự nghe gì. Không khó cho câu trả lời này. Nghe giảng Tin Mừng. Nhưng là thứ Tin Mừng được diễn đạt và thể hiện thông qua người giảng và được người nghe đón nhận trong hoàn cảnh cụ thể. Đó là những vấn đề nảy sinh ra trong thực tế cuộc sống hằng ngày trước hết của cá nhân, gia đình hay một cộng đồng xứ đạo, rồi mới tới những vấn đề chung trong giáo hội, nhất là những vấn đề mới có tính cách thời sự tác động đến giáo hội.

Bài giảng đó nên đề cập việc áp dụng Tin Mừng thế nào vào hoàn cảnh các biến cố của từng nơi chốn, thời gian và người nghe và muốn nghe. Không thể có bài giảng như “vịt nghe sấm” mà thiếu ăn nhằm vào đời sống thực tế. Những mưu tính, những cách hành xử thực tế của các quan hệ cha xứ với giáo dân, cha xứ với HDMV, cha xứ với từng người, từng gia đình, từng cộng đồng.

Chẳng hạn, trong muôn vàn cách sống, thể hiện sinh hoạt mục vụ ở trong xứ đạo, các cộng đoàn rất cần chú trọng tới những loại giao tế có tính ràng buộc kiểu có đi có lại giữa cha xứ với từng lớp người, giữa đoàn thể này với đoàn thể kia trong xứ, kiểu “hòn đất ném đi hòn chì ném lại”, hơn là những quan hệ trong sáng trong giao tế nhân bản tự nhiên. Người đạo đức quí trọng cha xứ vì tư cách đạo đức nghiêm túc chứ không phải vì muốn lợi dụng cha xứ một việc gì, thì bề ngoài muốn nâng đỡ ủng hộ ngài để trục lơi.

Nói cách khác các quan hệ cần trong sáng. Cha xứ cư sử nhờ vả giáo dân điều gì, rôi giáo dân đáp ứng lại như một cử chỉ bác ái tương trợ, chứ không thể như một cách mua chuộc sự ủng hộ đối với cha xứ, tạo nên một sự mất đoàn kết, kết thân với loại người này mà xem thường những loại người khác. Nói cách khác cha xứ phải là của mọi người một cách công minh, các chức vụ trong xứ đạo không được cắt đặt vì cảm tình riêng tư mà không vì những tiếu chuẩn thanh cao của Tin Mừng, tức là nhiệt tình và khả năng cùng hoàn cảnh dấn thân của mỗi người. Mọi cách ứng xử của cha xứ nên diễn ra một cách vô tư, vô điều kiện, mà chỉ vì Tin Mừng và lợi ích tối ưu của cộng đoàn.

Giảng lời Chúa cho nên không thể dùng Tòa Giảng để tục hóa Lời Chúa, bằng những cách nói thể hiện lòng thiếu tôn trọng người nghe, như thiếu cầu nguyện và chuẩn bị bài mình sẽ giảng, nhất là những lời nói xiên xéo, ám chỉ một cá nhân nào đó mà mình không bằng lòng, vì bất kỳ lý do gì. Vì chính cách bộc lộ lời nói đó như thế, thường trong tâm trạng bất an, thì đã thiếu bác ái và khiêm tốn theo Tôn Chỉ Tin Mừng!

III. Lời Giảng Tin Mừng Hay Nhất.

Lời giảng bắt nguồn từ chiêm niệm học hỏi và thể hiện Tin Mừng trong cuộc sống hằng ngày của người giảng. Như Đức Mẹ “omnia conservabat in corde suo”! Tin Mừng nói đến hạt lúa gieo trong các loại đất sỏi đất tốt, không phải chỉ về khía cạnh người nghe, mà cả người giảng, tức là người có sứ vụ ban phát chia sẻ Lời Chúa làm của ăn tinh thần. Tâm hồn người giảng không sống đúng mọi chiều kích thâm sâu tế nhị Lời Chúa, thì chắc chắn bài giảng tẻ nhạt khô khan vì không đánh động lòng người, dù có trích cú tầm chương đến đâu, có khẩu khí hùng biện đến đâu. Đó là một bài giảng cưỡng ép, vô hồn, vô cảm, không có sức mạnh thuyết phục. Trái lại người giảng đã chiêm niệm và sống thực những lời mình giảng thế nào cho đời mình, thì sẽ biết phải giảng gì và giảng thế nào để áp dụng vào thực tế cuộc sống cho người nghe, và do đó lời chia sẻ ấy, giảng giải ấy mới có hồn để lay động người nghe. Khi người giảng có Lời Chúa trong tâm hồn và đời sống của mình thì Chúa Thánh Thần mới thực sự tác động và soi sáng hướng dẫn người nghe. Người cần nghe, mà không muốn nghe, thí chính người giảng phải tự xét mình đã sống Lời Chúa thực tế thế nào trong đời thường! Đời sống sẽ thuyết phục người nghe hơn lời giảng xuông! Chính Đời sống thể hiện dẫn dắt đức tin sẽ hậu thuẫn mạnh mẽ sức cảm hóa của lời giảng! Kinh nghiệm ở Giáo Hội Hoa Kỳ hiện nay là một thí dụ.

Giảng Lời Chúa không thể chỉ như giảng bài, mà giảng bằng chính cảm nghiệm cuộc sống và trong đó có sự trân trọng cách nào đó đối với người nghe, dù người nghe đó có trình độ học vấn và văn hóa đến đâu. Chúa nhập thể với từng hạng người, kể cả và nhất là người tội lỗi, người thấp hèn, người bị loại ra khỏi xã hội. Không thể ban phát lời Chúa mà chính người giảng chưa được học hỏi nghiêm túc và chín chắn lời Chúa và nhất là áp dụng lời Chúa cho chính mình trong từng hoàn cảnh của cuộc sống.

Người giảng nên khiêm tốn chấp nhận phê phán nhận xét của người nghe. Một bài giảng đánh động và có tác dụng nhất chắc chắn phải có người nhận định về bài giảng đó. Điều đó chỉ chứng tỏ có người nghe, không phải để vạch là tìm sâu, nhưng để học hỏi và đã có phản ứng tích cực. Lời Chúa đã bắt đầu được gieo vào trong thửa đất tốt. Không nên bao giờ hỏi ai về bài giảng có “hay” không, vì trước mặt mình thường ai cũng khen một bài giảng là “hay”, và điều đó cũng chứng tỏ là người giảng còn quá chú trọng đến “cái tôi” của mình. Hãy để mỗi người bày tỏ cảm tưởng một cách nghiêm túc và trong một hoàn cảnh xây dựng, thánh thiện. Một bài giảng hay hay dở tùy theo lời giảng đó qui chiếu thể hiện vào trong cuộc sống của người giảng và có tác dụng tích cực đối với người khác theo chiều hướng thượng. Khi có một khía cạnh không hay của bài giảng, thì đấy là một cơ hội tự xét mình xem chính bản thân người giảng đã sống điều mình giảng thế nào. Ta thường có thói quen nói về người khác mà quên không nghĩ đến chính mình. Đừng dễ dãi phê phán người khác là không muốn nghe cho bằng người giảng có đáng nghe không về tác phong đạo đức và đề tài giảng có gắn bó vào cuộc sống thực tế của mình và của cộng đoàn không.

Một bài giảng nào không có người nhận xét, dù hay hay dở, ở những điểm nào, là một bài giảng thường không được lắng nghe và cần suy nghĩ về các nguyên nhân thực sự của tình trạng và chất lượng bài giảng đó qui chiếu cuộc sống đời thường.

Điều đáng mừng là có những vị Linh Mục đã đề cập vấn đề này một cách công khai. Có thể đấy là một dấu chỉ tích cực để tiến lên trong tác phong ứng xử sống đạo theo chiều hướng Vatican II cách nay chung quanh nửa thế kỷ!

Dayton, OH, 25/9/2005.X. Đỗ Hữu Nghiêm
Comments: Post a Comment

<< Trở Về Trang Chính - Trang Đầu
Cám ơn quí vị, xin mời vào trang sau đây:
  • NGỌN NẾN NHỎ
  • This page is powered by Blogger. Isn't yours?